Een breed leerlingvolgsysteem voor begrijpend lezen

Uitgeverij Plantyn en het Centrum voor Taal en Onderwijs (CTO) van KU Leuven ontwikkelen samen een leerlingvolgsysteem voor begrijpend lezen in het lager onderwijs.

Plantyn lageronderwijs taal sleutel6 Subjectheader

Onderzoeksproject Sleutel 6

De leesvaardigheid en het leesplezier van Vlaamse leerlingen gaan achteruit. Zowel het PISA-onderzoek als de PIRLS-resultaten toonden dat aan. Maar begrijpend lezen is een basiscompetentie om te kunnen deelnemen aan de maatschappij en een sterke voorspeller van een algemeen schoolsucces.

Daarom ontwikkelen we met Sleutel 6 een wetenschappelijk onderbouwd instrument dat de leesvaardigheid van leerlingen in het lager onderwijs in kaart brengt én leerkrachten handvatten geeft om hun didactisch handelen te versterken en gericht feedback te geven.

resource-not-found

Tussen maart 2021 en februari 2024 voert het CTO dit onderzoeks- en ontwikkelingsproject uit in
samenwerking met Uitgeverij Plantyn. Daarvoor krijgt de onderzoeksgroep ondersteuning van het Vlaams Agentschap voor Innoveren en Ondernemen (VLAIO).

Twee onderzoeksvragen staan centraal:

1. Hoe kunnen scholen begrijpend lezen kwaliteitsvol in kaart brengen én opvolgen?

2. Wat draagt bij tot een kwaliteitsvolle
implementatie van een door technologie gefaciliteerd instrument?

resource-not-found

Het doel

Het doel van dit onderzoek is om een 
evaluatie-tool te ontwerpen waarmee het basisonderwijs vanaf schooljaar 2024-2025 aan de slag kan.

Deze digitale Sleutel6-tool brengt begrijpend-leesvaardigheid van leerlingen breed in kaart en geeft leerkrachten een houvast om sterker begrijpend-leesonderwijs te bieden, voor àlle leerlingen.

Om dit te realiseren bevat Sleutel 6 zowel screening-tools (met gestandaardiseerde toetsen) als breedbeeld-tools (met een brede waaier een soorten instrumenten)

> Meer weten? Contacteer ons.

Waarom Sleutel 6?

Kris Van den Branden legt uit waarom het Sleutel6-project zo belangrijk is. Meer info vind je in de Praktijkgids Sleutels voor effectief begrijpend lezen (2019) door CTO (KU Leuven) en UGent in opdracht van VLOR met steun van de Vlaamse overheid.

Praktijkgids

Aanpak Sleutel6-project

Jozefien Loman (KU Leuven) legt uit wat de aanpak is van het Sleutel6-project.

De onderzoeks- en ontwikkelfases worden parallel geïntegreerd uitgevoerd (Bekijk de tijdlijn). Daarbij zal de tool intensief worden getest. Het onderzoek focust op drie doelen.

Doel 1: Ontwikkelen van theoretisch model

  • We ontwikkelen een theoretisch model dat de parameters van evaluatie van begrijpend lezen in kaart brengt.

  • Het resultaat is een set concrete bouwstenen die leerkrachten helpen om in te spelen op de noden in hun klas rond begrijpend lezen.

Doel 2: Valideren van theoretisch model

  • We onderzoeken hoe we het model kunnen operationaliseren en duurzaam implementeren in Vlaamse basisscholen.

  • Het resultaat is een alfaversie van de digitale tool.

Doel 3: Ontwerpen blauwdruk gebaseerd op theoretisch model

  • Vanuit het gevalideerde theoretische model (zie doel 2) komen we tot een wetenschappelijk onderbouwde, betrouwbare en valide blauwdruk.

  • Het resultaat bestaat uit een overzicht van de bouwstenen door evaluatie en de mogelijke toepassingen ervan - en ook hoe dit alles kan worden gecombineerd.

  • Op basis van deze blauwdruk wordt duidelijk hoe kwaliteitsvolle, brede beeldvorming met een digitale tool mogelijk is in het onderwijs.

Overzicht onderzoeksplanning

Tijdlijn

Behoeftenbevraging

Onderzoek fase 1

>

plantyn_lageronderwijs_tijdslijn onderzoeksstappen Sleutel 6 2022
resource-not-found

Momenteel leggen we de resultaten van de bevraging samen met de bevindingen uit de literatuurstudie, de expertenbevraging en de focusgroepen.

Op basis daarvan nemen we beslissingen voor het onderzoek en de verdere ontwikkeling van Sleutel 6.

Klik hier voor meer info over de resultaten van de bevraging .



resource-not-found

Pre-vooronderzoek screening-tools

Tijdens het pre-vooronderzoek van Sleutel 6 werden de screening-tools (m.a.w. de gestandaardiseerde toetsen) voor een eerste keer getest in onze digitale tool.

Drie leerlingen van het eerste en tweede leerjaar probeerden enkele van de toetsen uit. We gingen daarbij vooral na of de leerlingen kunnen werken binnen de digitale omgeving:

  • Begrijpen de leerlingen wat ze moeten doen?

  • Lukt het om te klikken, te slepen en te scrollen?

  • Werkt het systeem op verschillende soorten toestellen?

De resultaten waren positief, met hier en daar een suggestie om de tool nog te verbeteren. De nodige aanpassingen werden gedaan naar het vooronderzoek toe.

Vooronderzoek screening-tools

In maart kregen 16 leerlingen de kans om deze verbeterde screening-tools uit te proberen. Ook 14 professionals gaven hun feedback.

De focus van het vooronderzoek lag deze keer zowel op het praktische als het inhoudelijke aspect van de toetsen:

  • Hoe verloopt de toetsafname in de digitale omgeving?

  • Zijn de vragen, teksten, illustraties ... voldoende haalbaar, uitdagend en motiverend?

De leerlingen en professionals gingen enthousiast aan de slag en bezorgden uitgebreide en waardevolle feedback.

Op basis van hun bevindingen deden de onderzoekers en ontwikkelaars de nodige aanpassingen voor het pilootonderzoek. Enkele vragen werden geschrapt, aangepast of verplaatst en het digitale systeem werd verder geoptimaliseerd.

resource-not-found

Pilootonderzoek screening-tools en breedbeeld-tools

Het pilootonderzoek liep bij meer dan 2000 leerlingen in 13 diverse scholen. De leerlingen en hun leraren gingen aan de slag met de screening-tools én met een eerste papieren versie van de breedbeeld-tools. Zo hebben ze bijvoorbeeld een observatiewijzer over leesstrategieën of een vragenlijst over leesmotivatie kunnen gebruiken.

Je kan hier meer lezen over de resultaten met betrekking tot de screening-tools én de papieren breedbeeld-tools.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze halfjaarlijkse Sleutel6-nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alle vorderingen en bevindingen.